Kısa cevap
Sıcak/soğuk koridor düzeni, kabinetlerin karşılıklı yerleştirilerek soğuk havanın emildiği ve sıcak havanın atıldığı koridorların ayrılmasıdır. Amaç basittir: sunucudan çıkan sıcak hava, başka bir sunucunun emiş ağzına geri dönmesin.
Sorun neden ortaya çıkıyor?#
Sunucuların büyük çoğunluğu havayı önden emer, arkadan atar. Kabinetler hepsi aynı yöne bakacak şekilde sıralanırsa, bir sıranın arkasından çıkan sıcak hava doğrudan arkasındaki sıranın emiş ağzına gider.
Sonuç, oda genel olarak serin görünse bile bazı sunucuların sürekli sıcak hava emmesidir. Klima daha çok çalışır, elektrik tüketimi artar ve bileşen ömrü kısalır.
Düzenin mantığı#
Temel yerleşim kuralları
- Kabinet sıralarını, ön yüzleri birbirine bakacak şekilde karşılıklı yerleştirin. Aradaki koridor soğuk koridor olur.
- Bir sonraki sırayı arka yüzleri birbirine bakacak şekilde kurun. Aradaki koridor sıcak koridor olur.
- Soğuk havayı yalnızca soğuk koridora verin.
- Sıcak havanın dönüşünü sıcak koridordan alın.
- İki koridorun havasının karışacağı her açıklığı kapatın.
En çok atlanan ayrıntı: kör paneller#
Kabinette boş bırakılan her U, soğuk koridordaki havanın sunucuların içinden geçmeden doğrudan sıcak koridora kaçmasına izin verir. Aynı şekilde sıcak hava da bu boşluklardan geri dönebilir.
Sıcaklık ne olmalı?#
Sistem odalarının "buz gibi" olması gerektiği yaygın bir yanlış inanıştır. ASHRAE'nin veri işleme ortamları için yayımladığı kılavuzlar, sunucu emiş sıcaklığı için bugün çoğu ortamda düşünülenden daha geniş bir aralığı önerir.
Ölçümün nerede yapıldığı da önemlidir. Anlamlı olan oda ortalaması değil, sunucunun emiş ağzındaki sıcaklıktır. Bu yüzden sensörler kabinet ön yüzüne, farklı yüksekliklere yerleştirilmelidir: kabinetin üst kısmı genellikle alt kısmından belirgin biçimde sıcaktır.
Nem neden izlenir?#
Çok düşük nem statik elektrik riskini artırır; çok yüksek nem yoğuşma ve korozyon riski taşır. Sıcaklık gibi nem de izlenmesi gereken bir parametredir ve önerilen aralık yine ASHRAE kılavuzlarında tanımlıdır.
Küçük odalarda uygulanabilir mi?#
Birkaç kabinetli odalarda tam bir sıcak/soğuk koridor düzeni kurulamayabilir. Bu durumda da aynı ilkeler ölçekli biçimde uygulanır:
- Tüm kabinetleri aynı yöne bakacak şekilde hizalayın.
- Klimanın üflediği havanın doğrudan emiş yüzeyine ulaşmasını sağlayın.
- Sıcak havanın dönüş yolunu kısaltın; sunucuların arkasını duvara sıkıştırmayın.
- Kör panelleri mutlaka takın.
- Sıcaklığı tek bir noktadan değil, birkaç noktadan ölçün.
Koridor kapatma (containment) gerekli mi?#
Koridor düzeni, sıcak ve soğuk havanın karışmasını azaltır; kapatma ise bu karışmayı fiziksel olarak keser. İkincisi olmadan da kazanç vardır, ama sınırlıdır.
Kapatma olmayan bir odada soğuk hava kabinet sıralarının üzerinden ve yanlarından dolaşıp sıcak havayla karışır. Bunun iki gözlemlenebilir sonucu olur: kabinetlerin üst kısımlarındaki cihazlar alttakilerden belirgin biçimde sıcak hava emer, ve soğutma sisteminin üflediği hava sıcaklığı gereğinden düşük tutulmak zorunda kalır.
Kapatma ile birlikte üfleme sıcaklığı yükseltilebilir hâle gelir. Bu, hem enerji tüketimini düşürür hem aynı soğutma kapasitesiyle daha fazla yük taşınmasını sağlar.
Kabinet başına ne kadar güç soğutulabilir?#
Tek bir doğru sayı yoktur; belirleyici olan soğutmanın hava ile mi yoksa daha yakın bir yöntemle mi yapıldığıdır. Yaygın olarak görülen aralıklar şöyledir:
| Yaklaşım | Tipik aralık | Sınırı belirleyen |
|---|---|---|
| Çevreden hava üflemeli, kapatmasız | 3–5 kW | Hava karışımı ve geri dönüş sıcaklığı |
| Koridor kapatmalı | 8–15 kW | Kabinete ulaşan hava debisi |
| Sıra arası / arka kapı ısı değiştirici | 15–30 kW | Soğutma biriminin kapasitesi |
| Sıvı soğutma | 30 kW üzeri | Tesisat ve dağıtım altyapısı |
Tablo yatay olarak kaydırılabilir.
Aralıkların geniş olması tesadüf değil: aynı yaklaşımda bile oda yüksekliği, kabinet yoğunluğu, hava yolu tıkanıklıkları ve kör panellerin varlığı sonucu belirgin biçimde değiştirir. Bu yüzden sayı tasarımdan değil ölçümden doğrulanır.
Yükseltilmiş taban şart mı?#
Hayır. Yükseltilmiş taban, soğuk havayı kabinetlerin önüne taşımanın bir yöntemidir — tek yöntemi değil.
Alternatifler yaygın olarak kullanılır: havanın tavandan verilip sıcak havanın tavan boşluğundan toplanması, sıra arası soğutma birimleri, kabinet arkasına takılan ısı değiştiriciler. Küçük ve orta ölçekli sistem odalarında bu yöntemler hem daha az yapısal müdahale hem daha kolay ölçeklenme sağlar.
Yükseltilmiş taban seçildiğinde asıl iş, tabanın kendisinden çok altındaki hacmin düzenli tutulmasıdır. Altına doldurulmuş kablo demetleri hava yolunu kapatır ve tabanı işlevsiz hâle getirir.
Sıcak nokta nasıl bulunur?#
Oda ortalaması yanıltıcıdır: ortalama sıcaklık normal görünürken tek bir kabinetin üst rafında cihazlar sınırda çalışıyor olabilir.
Ölçüm sırası
- Cihazların kendi giriş sıcaklığını okuyun. Sunucuların yönetim kartları emdikleri havanın sıcaklığını bildirir. Bu, oda sensöründen çok daha anlamlı bir veridir.
- Kabinet başına üç noktadan ölçün. Ön yüzün alt, orta ve üst bölgesi. Alt ile üst arasındaki fark büyükse sorun soğutma kapasitesi değil, hava karışımıdır.
- Boş rafları ve kablo geçişlerini gözden geçirin. Kapatılmamış her açıklık sıcak havanın öne dönmesine yol açar.
- Hava yolu tıkanıklıklarını arayın. Kabinet kapağının delik oranı, arkada toplanmış kablo demetleri ve önüne eşya konmuş kabinetler sık rastlanan nedenlerdir.
- Yükü dağıtın. Yoğun cihazların tek kabinette toplanması yerine sıralara yayılması, ek soğutma yatırımı gerektirmeyen en etkili müdahaledir.
Önemli noktalar
- Sıcak/soğuk koridor düzeninin amacı sıcak havanın emişe geri dönmesini engellemektir.
- Kör paneller, en düşük maliyetli ve en etkili iyileştirmedir.
- Anlamlı ölçüm noktası oda ortalaması değil, sunucunun emiş ağzıdır.
- Sıcaklık ve nem aralıkları güncel ASHRAE kılavuzundan doğrulanmalıdır.
- İlkeler küçük odalarda da ölçekli biçimde uygulanabilir.
