Kısa cevap

Yıldız topoloji (Star Topology), ağdaki cihazların merkezi bir switch veya hub'a ayrı ayrı bağlandığı ağ yapısıdır. Bir ağ şemasında ortada bir switch ve çevresinde bu switch'e ayrı bağlantılarla bağlanan bilgisayar, sunucu veya NAS cihazları görüyorsanız büyük ihtimalle yıldız topoloji kullanılıyordur.

Önemli noktalar

  • Yıldız topolojide tüm uç cihazlar merkezi bir ağ cihazına bağlanır.
  • Modern Ethernet ağlarında merkezde çoğunlukla bir switch bulunur.
  • Bir istemcinin bağlantısının kopması genellikle diğer cihazları etkilemez.
  • Merkezi switch'in arızalanması switch'e bağlı cihazların iletişimini etkileyebilir.
  • NAS, sunucu ve workstation kullanılan Ethernet ağlarında sık karşılaşılır.

Yıldız Topoloji Nedir?#

Yıldız topolojinin temel mantığı oldukça basittir. Ağdaki cihazlar birbirlerine doğrudan bağlanmak yerine merkezi switch'e bağlanır.

Örneğin bir NAS ve üç workstation bulunan bir ağ düşünelim:

metin
                 NAS
                  |
                  |
Workstation 1 — SWITCH — Workstation 2
                  |
                  |
            Workstation 3

Burada bütün bağlantıların birleştiği ortak nokta switch cihazıdır.

Bu nedenle bu yapı yıldız topoloji olarak adlandırılır.

Bir Ağ Şemasının Yıldız Topoloji Olduğunu Nasıl Anlarız?#

Bir network diyagramına baktığınızda yıldız topolojiyi anlamanın en kolay yolu merkezi cihazı bulmaktır.

Örneğin:

metin
NAS ─────────────┐
                 |
Workstation 1 ───|
                 |
Workstation 2 ───|── 10GbE Switch
                 |
Workstation 3 ───|

Bu yapıda workstation'lar veya NAS birbirlerine doğrudan bağlı değildir.

Her cihazın kendi Ethernet bağlantısı switch'e ulaşır.

Yıldız Topolojide Veri Nasıl İletilir?#

Bir workstation'ın NAS üzerindeki verilere erişmek istediğini düşünelim.

Fiziksel bağlantı yolu basit olarak şöyledir:

metin
Workstation
     |
     |
   Switch
     |
     |
    NAS

Workstation tarafından gönderilen Ethernet frame'i önce switch'e ulaşır. Switch, MAC adres tablosundan yararlanarak frame'i hedef cihazın bulunduğu porta iletir.

10GbE NAS Ağında Yıldız Topoloji#

Yıldız topolojiyi gerçek bir sistem üzerinden inceleyelim.

Aşağıdaki cihazlardan oluşan küçük bir 10GbE ağımız olduğunu düşünelim:

  • 1 adet NAS
  • 3 adet workstation
  • 1 adet 10GbE switch
  • 10GbE Ethernet bağlantıları

Bu mimari teknik olarak 10GbE Switched Star Topology, Türkçe olarak ise 10 Gigabit Ethernet anahtarlamalı yıldız topolojisi şeklinde ifade edilebilir.

Yıldız Topoloji ile Merkezi NAS Mimarisi Aynı Şey mi?#

Burada birbirine benzeyen fakat farklı şeyleri ifade eden iki kavram vardır.

Örneğimizde:

  • Switch ağın merkezi bağlantı noktasıdır.
  • NAS merkezi depolama sistemidir.
  • Workstation'lar NAS üzerindeki verilere ağ üzerinden erişen istemcilerdir.

Dolayısıyla sistemin network topolojisi yıldız, depolama yaklaşımı ise merkezi NAS mimarisidir.

Yıldız Topolojinin Avantajları ve Dezavantajları#

Güçlü yanları

  • Bir cihazın bağlantı arızası genellikle diğer cihazları etkilemez
  • Yeni cihaz eklemek kolaydır
  • Arıza tespiti ve kablo takibi görece kolaydır
  • Modern Ethernet switch altyapısıyla uyumludur
  • Her cihazın switch üzerinde bağımsız bağlantısı bulunur

Sınırları

  • Merkezi switch kritik bir arıza noktasıdır
  • Her cihaz için ayrı kablolama gerekir
  • Cihaz sayısı arttıkça daha fazla switch portuna ihtiyaç duyulur

Bir Ethernet Kablosu Arızalanırsa Ne Olur?#

Yıldız topolojinin önemli avantajlarından biri, bağlantı arızalarının çoğunlukla ilgili cihazla sınırlı kalmasıdır.

Örneğin Workstation 1'in Ethernet bağlantısı kesilirse:

metin
Workstation 1 ── X ── Switch
 
Workstation 2 ─────── Switch
Workstation 3 ─────── Switch
NAS ───────────────── Switch

Workstation 1 ağ bağlantısını kaybedebilir ancak diğer cihazların switch ile bağlantıları çalışmaya devam eder.

Bu durum sorun tespitini de kolaylaştırır.

Switch Arızalanırsa Ne Olur?#

Yıldız topolojinin önemli dezavantajlarından biri merkezi switch'e olan bağımlılıktır.

Basit şekilde:

metin
            NAS
             |
             X
             |
PC1 ── X ─ SWITCH ─ X ─ PC2
             |
             X
             |
            PC3

Uç cihazlar çalışıyor olsa bile merkezi switch devre dışı kaldığında aralarındaki Ethernet iletişimi sağlanamaz.

Switch Port Sayısı Neden Önemlidir?#

Yıldız topolojide her Ethernet bağlantısı switch üzerinde bir port kullanır.

Beş portlu bir 10GbE switch kullandığımızı düşünelim:

metin
Port 1 → NAS
Port 2 → Workstation 1
Port 3 → Workstation 2
Port 4 → Workstation 3
Port 5 → Boş

Bu senaryoda dört aktif bağlantı vardır ve ileride kullanılabilecek bir boş port kalmıştır.

Yıldız Topolojide Yeni Bir Cihaz Nasıl Eklenir?#

Yeni Bir Workstation Ekleme

  1. Switch üzerinde boş bir Ethernet portu olup olmadığını kontrol edin.
  2. Workstation'ın network kartının kullanılacak Ethernet hızını desteklediğinden emin olun.
  3. Uygun Ethernet kablosuyla workstation'ı switch'e bağlayın.
  4. IP adresi, VLAN ve gerekiyorsa diğer network ayarlarını yapılandırın.
  5. NAS veya diğer ağ kaynaklarına erişimi test edin.

Yıldız topolojinin avantajlarından biri, yeni bir cihaz eklemek için mevcut cihazların kablolamasını değiştirmenin genellikle gerekmemesidir.

10GbE Ağlarda Kablolama#

10GBASE-T kullanılan Ethernet ağlarında kablo seçimi önemlidir.

Örneğimizde bağlantı şu şekilde kurulabilir:

metin
NAS
 |
Cat6A
 |
10GbE Switch
 |       |       |
Cat6A   Cat6A   Cat6A
 |       |       |
PC1     PC2     PC3

10GbE altyapısı planlanırken yalnızca switch ve network kartlarına odaklanmak yeterli değildir.

Kablo kategorisi, kablo uzunluğu, patch panel, keystone jack ve yapısal kablolama altyapısı da dikkate alınmalıdır.

Yıldız Topoloji ile Diğer Topolojiler Arasındaki Fark#

Temel ağ topolojilerinin karşılaştırılması
ÖlçütYıldızBusRingMesh
Bağlantı yapısıMerkezi cihaza bağlantıOrtak hatHalka şeklindeCihazlar arasında çoklu bağlantı
Merkezi cihazGenellikle switchGenellikle yokGenellikle yokZorunlu değil
Arıza izolasyonuKolayDaha zorYapıya bağlıYüksek
Kablolama ihtiyacıOrtaDüşükOrtaYüksek
Modern Ethernet LAN kullanımıÇok yaygınNadirNadirÖzel senaryolar

Tablo yatay olarak kaydırılabilir.

Ortada Switch Varsa Her Zaman Yıldız Topoloji midir?#

Basit ağlarda şu kural oldukça kullanışlıdır:

Ortada switch, etrafında cihazlar varsa yıldız topoloji.

Fakat büyük ağlarda yapı daha karmaşık olabilir.

Örneğin:

metin
                 Core Switch
                 /         \
                /           \
         Access Switch 1   Access Switch 2
           /      \          /      \
         PC1      PC2      PC3      NAS

Burada birden fazla switch ve birden fazla yıldız yapısı birbirine bağlanmıştır.

Bu tür yapılar genişletilmiş yıldız topolojisi (Extended Star Topology) olarak adlandırılabilir.

Yıldız Topoloji Nerelerde Kullanılır?#

Yıldız topoloji günümüzde birçok Ethernet ağının temelini oluşturur.

Örneğin:

  • Ev ağları
  • Küçük işletme ağları
  • Ofis network altyapıları
  • NAS ve workstation ağları
  • Sunucu odaları
  • 1GbE, 2.5GbE ve 10GbE Ethernet altyapıları
  • Access switch kullanılan kurumsal ağlar

gibi birçok ortamda yıldız yapıyla karşılaşabilirsiniz.

Sonuç#

Yıldız topoloji, modern Ethernet ağlarında karşılaşacağınız en temel network topolojilerinden biridir.

Bir network şemasında cihazların merkezi bir switch'e ayrı ayrı bağlandığını görüyorsanız bu yapı yıldız topolojinin tipik bir örneğidir.

Önemli noktalar

  • Yıldız topolojinin merkezinde genellikle bir switch bulunur.
  • Her uç cihaz switch'e ayrı bağlantıyla ulaşır.
  • Tek bir istemci bağlantısındaki arıza genellikle diğer cihazları etkilemez.
  • Merkezi switch'in arızalanması switch'e bağlı tüm cihazların iletişimini etkileyebilir.
  • NAS ve workstation kullanılan 10GbE ağlar yıldız topolojinin anlaşılır örneklerinden biridir.
  • Birden fazla yıldız yapısının birbirine bağlanması genişletilmiş yıldız topolojisini oluşturabilir.

Kısaca akılda tutulabilecek ifade:

Ortada switch, etrafında cihazlar: yıldız topoloji.